UDRP en domeinnaamgeschillen

Het juridisch kader

Er bestaat geen enkele wet voor domeinnamen. Geschillen worden beslecht op grond van het contract dat de houder aanvaardde bij de registratie van de naam, en op grond van het algemeen merkenrecht, het recht inzake oneerlijke marktpraktijken en het aansprakelijkheidsrecht. Welke procedure openstaat, hangt af van de extensie.

De UDRP

ICANN nam de Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy (UDRP) in 1999 aan. Ze maakt deel uit van de registratieovereenkomst voor generieke topleveldomeinen zoals .com, .org en .net. Ook veel landcodedomeinen hebben ze overgenomen. De procedure verloopt online bij erkende providers, waarvan WIPO en het Forum de bekendste zijn. Eén of drie panelleden beslissen op het schriftelijk dossier.

Krachtens punt 4(a) moet de klager drie dingen aantonen:

1. de domeinnaam is identiek of verwarrend gelijkaardig aan een merk of dienstmerk waarop de klager rechten heeft;
2. de houder heeft geen rechten of legitieme belangen op de naam; en
3. de naam is te kwader trouw geregistreerd en wordt te kwader trouw gebruikt.

Punt 4(b) geeft voorbeelden van kwade trouw: de naam registreren om hem hoofdzakelijk aan de merkhouder of een concurrent te verkopen voor meer dan de kosten; hem registreren om te beletten dat de merkhouder het merk in een domeinnaam gebruikt, als onderdeel van een patroon; hem hoofdzakelijk registreren om een concurrent te hinderen; en hem gebruiken om gebruikers voor commercieel gewin aan te trekken door verwarring met het merk te scheppen. Punt 4(c) somt manieren op waarop een houder een legitiem belang kan aantonen, zoals het gebruik van de naam voor een echt aanbod van waren vóór het geschil, het feit dat hij algemeen onder de naam bekend is, of legitiem niet-commercieel of eerlijk gebruik.

De remedie is overdracht of schrapping van de naam. Schadevergoeding is er niet. Start de houder binnen tien werkdagen na de beslissing een gerechtelijke procedure, dan voert de registrar de beslissing niet uit. Een panel kan ook vaststellen dat een klacht te kwader trouw is ingediend om een houder zijn domeinnaam te ontnemen, wat men reverse domain name hijacking noemt.

De URS

Het Uniform Rapid Suspension-systeem geldt voor de nieuwe generieke TLD's en voor enkele andere extensies die het hebben overgenomen, en is bedoeld voor duidelijke gevallen. Je hebt duidelijk en overtuigend bewijs nodig, en de remedie is opschorting van de naam voor de rest van de registratieperiode, niet overdracht.

.eu-namen

Verordening (EU) 2019/517 regelt .eu. Het Tsjechische arbitragehof (Czech Arbitration Court) organiseert de alternatieve geschillenbeslechting. De registratie moet speculatief of misbruikelijk zijn: de naam is identiek of verwarrend gelijkaardig aan een recht dat door nationaal of Unierecht is erkend, en de houder heeft er geen rechten of legitieme belangen op, of heeft hem te kwader trouw geregistreerd of gebruikt. De remedie is overdracht of intrekking. Tenzij de partijen anders overeenkomen, is de taal die van de registratieovereenkomst.

Landextensies, met .be als voorbeeld

Elk landregister bepaalt zijn eigen regels, en veel registers gebruiken de UDRP of iets wat erop lijkt. Sommige hebben een eigen procedure. Voor .be biedt het register DNS Belgium een alternatieve geschillenbeslechtingsprocedure aan, georganiseerd door CEPANI, het Belgisch Centrum voor Arbitrage en Mediatie. De regels maken deel uit van de registratievoorwaarden voor .be. De klager moet aantonen dat de naam identiek of verwarrend gelijkaardig is aan een beschermde naam, zoals een merk, handelsnaam of firmanaam, dat de houder geen rechten of legitieme belangen heeft en dat de registratie of het gebruik misbruikelijk is. De procedure is schriftelijk, een enkele deskundige beslist, en de uitkomst is overdracht van de naam of afwijzing van de klacht. In België kun je ook een vordering instellen voor de voorzitter van de ondernemingsrechtbank op grond van de nationale regels over de kwaadwillige registratie van domeinnamen, die nu in het Wetboek van economisch recht staan.

In de praktijk

Een softwarebedrijf heeft een Uniemerk voor zijn productnaam. Het ontdekt dat de .net-versie van zijn naam is geregistreerd nadat zijn merk bekend werd, en dat ze wijst naar een pagina die zijn aanmeldpagina kopieert. De monitoring van het bedrijf heeft vastgelegd hoe de site veranderde.

Een klacht onder de UDRP ligt hier voor de hand. Het merk is ingeschreven, de houder heeft geen band met de naam en de gekopieerde pagina toont gebruik te kwader trouw. Het bedrijf kan ook meteen de host vragen de site offline te halen, zonder de beslissing af te wachten.

Voor de .eu-versie zou het het Tsjechische arbitragehof zijn. Bij een landextensie gelden de regels van het register zelf: voor .be is dat de procedure van DNS Belgium bij CEPANI, of een vordering voor de ondernemingsrechtbank.

Een ander geval: een gepensioneerde leraar registreerde de .org-versie voor een klein hobbyforum over kamerplanten, nog voor het bedrijf bestond. Hij heeft een legitiem belang en handelde niet te kwader trouw. Een klacht zou hier mislukken en kan als reverse domain name hijacking worden aangemerkt. Het bedrijf kan de naam beter kopen of laten rusten.

Bewijs

Sterke dossiers hebben dezelfde ingrediënten: bewijs van het merk en de datum ervan, bewijs van het tijdstip waarop de naam werd geregistreerd, opnames van het gebruik met een betrouwbare tijdstempel en een overzicht van de pogingen om de houder te contacteren, ook een eventueel verkoopaanbod. Onze handhavingsworkflow bundelt dat tot een klacht met bewijsmapping, en onze online brand monitoring levert het overzicht van hoe de naam zich ontwikkelde.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een UDRP-procedure?

Meestal ongeveer twee maanden van indiening tot beslissing. De verweerder heeft 20 dagen om te antwoorden, en het panel beslist daarna binnen 14 dagen nadat het is aangesteld.

Heb ik een ingeschreven merk nodig?

Met een ingeschreven merk is de eerste voorwaarde makkelijk te bewijzen. Niet-ingeschreven rechten kunnen onder de UDRP volstaan als je aantoont dat het teken door gebruik onderscheidend is geworden, maar het bewijs is zwaarder.

Kan ik schadevergoeding krijgen?

Niet in de UDRP-, URS-, .eu- of .be-procedures, die alleen over de naam beslissen. Voor schadevergoeding heb je een rechtsvordering nodig.

Wat kies ik, een procedure of de rechtbank?

Een procedure is sneller en goedkoper voor een duidelijk geval van misbruik. De rechtbank is beter als de feiten betwist zijn, als je ook schadevergoeding wilt of als de houder een concurrent is met een reële aanspraak.

Hoe dit samenhangt

Deze procedures horen bij onze dienstverlening rond domeinnaamgeschillen en brand monitoring en online handhaving. We bereiden het bewijs voor met onze online brand monitoring en takedowns en handhavingsmeldingen.